شاهکار مهندسی!

[Phaethon]

In the name of God

 

سلامممممممممم می ارزم خدمت تمامی دوستان و همراهان عزیز و همیشگی

 

امیدوارم حالتون خوب و حال دلتون بهتر باشه!

 

این تاپیک, در مورد یکی از شاهکار ترین مهندسی های قرن هستش!

یه صفحه ی مشکی رنگ یا هر رنگ دیگه ای که اندازه ی ۳۰ سانتی متره و یه سوزن خیلی کوچیک سوارشه که داره روی ۱ میلیمتری این صفحه, فیلم ها, عکس ها, متون, داده ها و تمام بازی هاتون رو براتون بالا میاره!

 

در اصل, دوستان, یا اصلا خود من قبل از اینکه این موضوع رو بفهمم, دست به دو شاخه بودم کلا

یعنی تا کامپیوترم هنگ میکرد, تا ویندوزم کرش میکرد, تا لینوکسم هنگ میکرد, دو شاخشو میکشیدم و دوباره روشنش میکردم

 

اما خب به تازگی در مورد این موضوع پرداختم که چرا همه میگن اینکارو نکنیم؟ (مخصوصا تویی که HDD داری (اصلا شما نه, خود من یه HDD نازنین دارم و باهاش عشق میکنم!))

 

خب دیگه, بدون مقدمه چینی میرم سراغ اصل مطلب!

 

ماجرای هد و بلوک: چرا دو شاخه رو نکشیم؟

ببینید دوستان

همیشه میگن "ویندوزتون آسیب میبینه, پس شات دوون کنید" یا "جورنال سیستمتون آسیب میبینه, پس دو شاخه رو نکشید!"

اما این برای چی هستش؟

جواب این سوال, یه داستانی هستش درباره ی اعماق یه جعبه ی کوچیک ۱۰۰ دلاری هارد دیسک

جایی که سوزن نازک و ظریف داره کار یه جرثقیل مقناطیسی رو انجام میده!

اگه حوصله داری, بذار برات تعریف کنم!

 

هد (Head) فن نیست, معجزست!

اول از همه, یه باور غلط که خودم اوایل فکر کردم, میگفتم که هد همون فنه دیگه چه فرقی دارن؟

اما وقتی میگیم هد هارد دیسک, منظورمون همون سوزن کوچولویی هستش که داره داده هامونو نجات میده!

اون پنکه ی کوچیک (فن) هیچ تاثیر خاصی نداره, اگه نباشه سیستمتون فقط داق میکنه

ولی اگه اون سوزنه نباشه... پدرتون که داده های خانوادگیتون روی دیسکتون هستش اعدامتون میکنه

هد (Head) یه بازوی فلزی بسیار بسیار نازک و حساسه که درست مثل سوزن گرامافون روی صفحه ی چرخان هارد (که بهش پلاتر میگیم) شناوره

فقط یه فرق اساسی داره: هیچوقت به سطح صفحه بخرورد نمیکنه!

 

شما یه هواپیمای بویینگ ۷۴۷ که من خودم عاشقشم رو فرض کنید

روی زمین داره حرکت میکنه که از آمریکا مسافرا رو بیاره ایران!

یا مثلا باید تعداد شن و ماسه های سمت دریای خزر (شمال), و خلیج فارس, تنگه هرمز و دریای عمان (جنوب) رو بشماره

شاهکار مهندسی, دقیقا همینجاست!

این هواپیمای عظیم, بدون اینکه حتی یه بار بدنش به زمین کشیده بشه, باید در ارتفاع ۵ میلیمتری سطح زمین حرکت کنه!

۵ میلیمتر!

حالا همین موضوع برای هد و صفحه ی چرخان هارد دیسک (پلاتر) شماست!

 

هد چطور مثل جرثقیل ماشین ها کار میکنه؟

هد یه آهن ربای الکتریکی خیلی ریزه!

فرقش با جرثقیل اینه که ماشین رو جا به جا نمیکنه!

فقط جهت فکر کردن ذرات آهن روی صفحه رو عوض میکنه!

نوشتن ۱: به ذره فرمان میده به شمال نگاه کنه (همون مثال دریای خزر)

نوشتن ۲: به ذره فرمان میده به جنوب نگاه کنه (همون مثال خلیج فارس, تنگه هرمز و دریای عمان)

 

حالا تصور کن این وسط این جرثقیل مقناطیسی یهو برقش قطع بشه!

آهن ربا خاموش میشه, بازوی هد سقوط میکنه روی صفحه ی در حال چرخش و یه خط مرگبار روش میندازه (که اصطلاحا بهش میگیم بدسکتور)

نتیجه؟ اون بلوک های ۴ کیلوبایتی خوشگلت که عکس یادگاری دوران مستی های خدمتته, تا ابد تبدیل به یه خاطره میشه! (نه توی دیسکتون, توی مغز و افکارتون!)

 

لینوکسی ها که خوشابه حالشونه!

لینوکس از اون دسته از دولوپراس که میگه پروژتون رو ساعت ۱ شنبه این هفته و این ماه و امسال براتون میفرستم, ولی یهو میبینی شنبه یک قرن بعد براتون میفرسته!

گفتش شنبه ها, ولی امسال, نه یک قرن بعد

لینوکس برای اینکه سرعت سیستم بالا بره, داده هارو توی رم اول پیش میبره

یعنی:

Syscall عه نوشتن -> داده ->‌ رم -> (یک قرن بعد) روی دیسکتون

Syscall عه خوندن -> داده -> رم -> نمایش

یعنی به جای اینکه هر تغییری رو درجا بزنه روی دیسک تا بمونه, روی RAM مینویسه

البته ویندوز هم تقریبا همینه ها, دیدید مثلا روی صفحه دسکتاپتون از سمت راست پوشه ی مثلا Hello World رو میبرید سمت چپ بعد درجا برقا بره و بیاد, کامپیوترو دوباره روشن کنید میبینید که اون Hello World عه همچنان سمت راسته؟

چون ویندوز هم اول روی رم مینویسه, میگه هر وقت عشقم کشید (شوخی میکنه ها, ویندوز شوخی های خیلی بدی میکنه,  در اصل هر وقت منابع آزاد بشه انجام میده) روی دیسک میبرم

اما رم به این شکله که حافظه ی موقت (یا همون کش (Cache)) هستش,

یعنی برق که قطع بشه یا ویندوزتون رو شات دوون کنید, داده هاتون باید یه خداحافظی کنن باهاتون (در سناریو اول اگر برق قطع بشه, اگه شات دوون شه یه دستور هستش که رم میگه داده هارو از رم واکشی کن روی دیسک)

حالا بگذریم, اول داده ها توی یادداشت جادویی رم (Cache) نوشته میشه و میگه: "بعدا مینویسم!‌ الان حسش نیست"

اینجاست که دستوری داریم در لینوکس (ویندوزو خبر ندارم اما شاید اساتید ویندوزی بدونن, از اونجایی که لینوکسم پس اطلاعی ندرم =) ) به اسم sync

سینک (sync) میاد و داده های رم رو به Hard Disk شما میفرسته و به اون سوزن کوچولو موچولو عه میگه که "بخواب!" (با لحن مهربونانه تر ها, حالا این بخواب عه مثل اون بخواب عه مامانا ساعت ۳ نصفه شبه که منظورش در اصل بکپ عه)

البته, وقتی شما لینوکستون رو شات دوون کنید, خود سیستم دستور sync رو صدا میزنه, اما اگه احساس نا امنی و نا آرامشی میکنید, یه sync توی ترمینالتون زیاد بد نمیشه!

(وقتی هیچی برنمیگردونه, یعنی عملیات موفق بوده, اگه اروری برگردونه, یعنی ناموفق بوده دیگه بدیها...)

 

اگه لینوکسم هنگ کرد چی؟

دو شاخه نکش!

کلید جادویی Alt + SysRq (که روی کیبورد های ویندوزی میشه PrtScrn (و روی بعضی از کیبورد ها مثل واسه خودم دو تاشونم داره)) به ترتیب کافیه کلمات روبه رو رو بزنیم: R E I S U B

اما هرکدوم چی هستن؟

R (Raw): میاد و کنترل کیبورد رو میگیره دستش (اگر کیبورد فریز شده باشه (نکته: بعضی از ورودی های کیبورد مثل همون Alt + SysRq همیشه کار میکنن, حتی اگه سیستم در مرز به **ف**نا رفتن باشه)

E (Terminate): میاد و با برنامه ها خداحافظی میکنه و میگه آروم آروم بفرمایید برید! (مثل اون فامیلی که دعوت کرده خونه و میگه دیگه میخوایم بخوابیم (نمیگه برید!))

I (Kill): میاد و برنامه هارو بزور میکشه (مثل اون فامیله که بعد از اینکه گفت میخوایم بخوابیم کیف و وسایلتونو بده دستتون بعد بگه گمشید دیگه!)

S (Sync): این همون کار دستور Sync رو انجام میده

U (Unmount): پارتیشن رو به حالت Read-only میبره تا خطا روشون نوشته نشه

B (Reboot): میاد و سیستم رو ریبوت میکنه

اما ترتیب اینا به هیچ عنوان نباید عوض بشه!

فرض کنید مثلا کنیم ترتیب رو R I E U S B

یعنی اول به مهمونا میگه برید دیگه (I (Kill)) بعد تازه باهاشون خداحافظی میکنه (E (Terminate)) (با دیوار البته)

و کلی چیز دیگه

مثال بامزه هم هستش اگه یادتون میره:

Raising Elephants Is So Utterly Boring

 

و اینم شد از تاپیک امروز

امیدوارم لذت برده باشید و تونسته باشم یک قطره علم بهتون اظافه کنم

امیدوارم همیشه شاد و سلامت باشید!

دوستان فقط این آخری یه موضوعی رو بگم, دوستان مثلا میان میگن چقدر مینویسی, خسته شو فلان و بسان

من واقعا از نوشتن و آموزش دادن لذت میبرم

چون وقتی آموزش میخوای بدی تازه میفهمی هیچی بلد نیستی

من میخواستم اولش راجبه کلیته دیسک ها بنویسم

بعد دیدم هیچی بلد نیستم واقعا

رفتم یکم تحقیق کردم و تازه به این نتیجه رسیدم واقعا که چه چیزه عجیب غریبیه دنیای پشته یه هارد دیسکی که الان سگ بهش نگاه نمیکنه! (توهین نشه ها البته, من خودم به شخصه کلیته HDD رو به سرعت SSD ترجیح میدم...)

و خب تصمیم گرفتم این موضوع رو بنویسم (تازه فست تایپینگ امم تونستم تست کنم... رکورد ۱۰۰ کلمه ی ماه قبلم رو شکستم (ماه قبل ۱۰۰ کلمه در ۱۰ ثانیه, امروز شد ۹.۳ ثانیه)

و خلاصه ی کلام هم همین بودش

امیدوارم لذت برده باشید و توفیق روز افزون همیشه داشته باشید

خدانگهدارتون!

[Venezuela]

درود عزیز 

خسته نباشید بسیار مفید بود با تشکر 

موفق باشید 😊

[Phaethon]

3 ساعت قبل، Venezuela گفته است:

درود عزیز 

خسته نباشید بسیار مفید بود با تشکر 

موفق باشید 😊

ممنونم عزیز

[100]

مفید بود.

[NalenGi]

مرسی از اطلاعاتت واسه خودمم سوال بود این قضیه قطع شدن برق چه تاثیری می‌ذاره ولی حال نداشتم سرچ و تحقیق کنم 😂

(منی که بخاطر قطعی برق هاردم برای بار دوم بدسکتور و این داستانا گرفت و ایندفعه بودجم نرسید کلا خدافظی کردم با سیستم)

 

ولی آخرش نفهمیدم این موضوع چه ربطی به لینکوس و اینا داشت

در ۱۴۰۵/۱/۳۰ در 21:25، Integer گفته است:

 

 

ماجرای بلوک: 

---

شاهکار مهندسی, دقیقا همینجاست!

---

هد چطور مثل جرثقیل ماشین ها کار میکنه؟

هد یه آهن ربای الکتریکی خیلی ریزه!

فرقش با جرثقیل اینه که ماشین رو جا به جا نمیکنه! 

موحندیثثثثثثث دلثطرِس؟

ساختمان سازیِس؟

ویرایش شده April 21 توسط NalenGi

[Phaethon]

در ۱۴۰۵/۱/۳۱ در 10:49، Radman گفته است:

مفید بود.

ممنون (گلب)

10 دقیقه قبل، NalenGi گفته است:

مرسی از اطلاعاتت واسه خودمم سوال بود این قضیه قطع شدن برق چه تاثیری می‌ذاره ولی حال نداشتم سرچ و تحقیق کنم 😂

(منی که بخاطر قطعی برق هاردم برای بار دوم بدسکتور و این داستانا گرفت و ایندفعه بودجم نرسید کلا خدافظی کردم با سیستم)

 

ولی آخرش نفهمیدم این موضوع چه ربطی به لینکوس و اینا داشت

موحندیثثثثثثث دلثطرِس؟

ساختمان سازیِس؟

ممنون

لینوکس در حال حاظر یکی از سیستم عامل های متن باز برای افراد حرفه ای هستش

بهتون دسترسی خیلی بیشتری نسبت به اون پنجره های گرافیکی ویندوز میده

شما میتونید سیستم رو کلا از بوت شدن بندازید با لینوکس (کاری که هنو واسه ویندوز کارا Locked عه)

شما میتونین سیستم عاملو کلا حذف کنید از روی سیستمتون! (sudo rm -rf /)

با یه کامند میتونید برید پکیج هارو نصب کنید رو سیستمتون (نه مثل ویندوز که تو گوگل سرچ میکنی, حالا شانست رو سیستمت نصب شه یا نه, همه چی با sudo apt, pacman, rpm, snap, flatpak و... اتوماتیک انجام میشه)

حالا سره همین هارد هم, شما توی لینوکس یک سری اطلاعات میتونید بگیرید که همچنان توی ویندوز Locked عه و ویندوزیا تو خوابشون میبینن

واسه ی همین مبحث لینوکس رو هم گذاشتم در اینجا

مثلا توی ویندوز دستوری مثل sync عه لینوکس وجود خارجی یا داخلی نداره

اصلا غیرممکنه Manual توی ویندوز انجام بدید (میشه, اما به صورت گرافیکی که یه فحش خارمادری هستش به افرادی که میخوان با کامند لاین و به صورت حرفه ای پیش ببرن)

البته یه مورد جالب دیگه هم اینه که روی Linux احتمال اینکه داده هاتون از بین بره سره قطعیه برق ۱۰ درصده (همچنان بدسکتور وجود داره چون بدسکتور یک آفت فیزیکی هستش و سیستم عامل جز یه نرم افزار که روی همین سخت افزار ها اجرا میشه نیست) اما این موضوع روی ویندوز به ۹۰ درصد افزایش پیدا میکنه!

واسه ی همین ویندوزی ها پیشنهاد نمیشه بهشون که بیان و ویندوزشون رو به صورت Manual و کلا سیستمشون رو از برق بکشن

و بهتره همون Shut Down اشون رو بزنن

 

[EzraeeI]

عالی ولی مایی که SSD داریم دیگه خب چی بگیم؟ 🤔

مشکلاتی برای SSD پیش نمیاد اگه بکنیم دو شاخه رو؟ یا چی؟

[100]

علی بود

[DeF]

عالی

[Gard]

عالی و مفید بود 

خسته نباشی

[Putin]

درود بر شما 

مفید و عالی بود

واقعا خسته نباشید عزیز دل♥️

[Phaethon]

11 ساعت قبل، Putin گفته است:

درود بر شما 

مفید و عالی بود

واقعا خسته نباشید عزیز دل♥️

 

در ۱۴۰۵/۲/۱۴ در 09:14، Gard گفته است:

عالی و مفید بود 

خسته نباشی

 

در ۱۴۰۵/۲/۱۳ در 19:36، V700 گفته است:

عالی

 

در ۱۴۰۵/۲/۱۲ در 20:07، Radman گفته است:

علی بود

 

در ۱۴۰۵/۲/۹ در 15:22، EzraeeI گفته است:

عالی ولی مایی که SSD داریم دیگه خب چی بگیم؟ 🤔

مشکلاتی برای SSD پیش نمیاد اگه بکنیم دو شاخه رو؟ یا چی؟

درود خیلی ممنونم از همه دوستان بابت نظر دهی

 

و در جواب @EzraeeI عزیز, تماما تمام این موارد فرق دارن

SSD چون یک دیسک سیلیکونی هستش این موارد رو نداره و خب واقعیتش بنده هم اطلاعات کافی ندارم راجبه این موضوع, اما خب مورد اصلی اینه توی SSD همه چیز فرق میکنه زیرا سیلیکونی هستش

فقط همینو میتونم بگم بهتون